Thế giới đang phấp phỏng chờ đợi Trung Quốc điều chỉnh tỷ giá. Nhiều người sẽ được lợi từ quyết định này của Bắc Kinh nhưng cũng không ít những trường hợp thiệt đơn, thiệt kép khi nhân dân tệ mạnh lên.
 |
| Trung Quốc gần như chắc chắn tăng giá đồng Nhân dân tệ lần đầu tiên trong vòng 23 tháng. Ảnh: AP |
Lợi ích dễ thấy nhất của quyết định nâng giá đồng nhân dân tệ mà Trung Quốc đưa ra, theo đánh giá của hãng tin Anh BBC, là làm dịu bớt những căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa nước này và một số nền kinh tế lớn khác, trong đó có Mỹ.
Tại một số nền kinh tế, nơi hàng nhập khẩu từ Trung Quốc tràn lan, các hãng sản xuất nội địa sẽ phấn khởi khi sản phẩm của họ trở nên cạnh tranh hơn. Doanh nghiệp sản xuất đồ chơi, hàng may mặc tại Mỹ là những ví dụ điển hình. Các nền kinh tế xuất khẩu như Nhật, Hàn Quốc, Đài Loan và Đức cũng giành lại được đôi chút lợi thế từ tay các đối thủ Trung Quốc.
Bên cạnh đó, sức cạnh tranh của các doanh nghiệp nước ngoài (đặc biệt là tại Mỹ) xuất khẩu vào Trung Quốc cũng gia tăng. Hưởng lợi nhiều nhất là các nhà sản xuất xe hơi, các mặt hàng công nghệ và xây dựng. Trong khi các sản phẩm rẻ đi thì số tiền mà các doanh nghiệp này thu về bằng đồng nhân dân tệ cũng có giá trị hơn trong quy đổi.
Các công ty Trung Quốc (đặc biệt là các hãng hàng không) vay nợ bằng đồng đôla Mỹ cũng khấp khởi mừng thầm khi núi nợ của họ giảm đi. Người dân Trung Quốc, vốn phải mua các sản phẩm nhập khẩu với giá cao, sẽ là những người hưởng lợi tiếp theo.
Cùng với đó, các nhà đầu tư đã vay đôla, bán lấy Nhân dân tệ để mua chứng khoán và bất động sản tại Trung Quốc cũng có thể bớt lo lắng khi gánh nặng nợ được giảm đi đôi phần.
Người hưởng lợi cuối cùng trong quyết định này có lẽ là Ngân hàng Trung ương Trung Quốc, cơ quan đã vận động Chính phủ nước này để được tự chủ hơn trong cuộc chiến chống lạm phát. Đồng Nhân dân tệ mạnh hơn sẽ kiềm chế đà tăng giá hàng hóa cũng như “làm mát” nền kinh tế.
 |
| Sức cạnh tranh của đồ chơi Trung Quốc sẽ giảm đi sau quyết định này. Ảnh: BBC |
Tuy nhiên, tăng giá đồng Nhân dân tệ không phải là một quyết định khiến ai cũng vui mừng. Các doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc (gồm cả các công ty nước ngoài có nhà máy tại Trung Quốc) là những người đầu tiên phải “méo mặt”. Trả lương công nhân bằng nhân dân tệ nhưng thu về đôla Mỹ hoặc euro, những công ty như Toyota hay Honda chắc chắn sẽ đau đầu hơn với bài toán chi phí. Người tiêu dùng tại Mỹ và các quốc gia nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc khác, cùng lúc đó, cũng sẽ phải mua hàng với giá đắt hơn.
Đồng nhân dân tệ mạnh hơn cũng sẽ là tin xấu với môi trường khi Trung Quốc có thể nhập khẩu các nguyên vật liệu với giá rẻ hơn (Trung Quốc là nước có tốc độ tăng khí thải carbon nhanh nhất thế giới).
Tuy nhiên, mất mát lớn nhất trong quyết định điều chỉnh tỷ giá này thuộc về các ngân hàng thương mại Trung Quốc, đặc biệt là Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc. Nắm trong tay hàng trăm tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ, các ngân hàng này sẽ khó tránh khỏi những thiệt hại kếch xù khi đáo hạn bởi nguồn tiền mua trái phiếu trước đây, chủ yếu được vay bằng Nhân dân tệ từ Ngân hàng Trung ương.
 |
| Chi phí nhập khẩu nguyên vật liệu của Trung Quốc sẽ giảm đi, tao điều kiện cho công nghiệp trong nước phát triển. Ảnh: AP |
Bên cạnh những câu chuyện được - mất đã khá rõ ràng, vẫn có một số khu vực của kinh tế thế giới chưa thể xác định rõ việc được gì và mất gì sau khi Trung Quốc điều chỉnh tỷ giá.
Châu Âu là một ví dụ điển hình. Không được hưởng lợi nhiều khi đồng Nhân dân tệ tăng giá như Mỹ, các chính phủ châu Âu còn phải đối mặt với nỗi lo Trung Quốc có thể mua vào mạnh đồng euro và bảng Anh, khiến các đồng tiền này tăng giá. Trong trường hợp đó, sức cạnh tranh của kinh tế khu vực đồng euro sẽ giảm đi.
Tương tự, với các quốc gia xuất khẩu nguyên liệu như Nga, Australia và Brazil, được hưởng lợi khi nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc tăng nhưng chính nền sản xuất tại các quốc gia này cũng rất dễ bị cạnh tranh nếu công nghiệp nặng tại Trung Quốc bùng nổ.
Việc Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ quyết định nâng giá đồng Nhân dân tệ có thể coi là một thắng lợi chính trị của Mỹ. Tuy nhiên, những biến động mạnh nhiều khả năng sẽ không xảy ra trong khi các nền kinh tế toàn cầu vẫn chưa thể đo đếm hết tác động từ quyết định này.
Nhật Minh