Lào Cai: Sông cạn, buôn lậu gia tăng
76,21 mét là mực nước sông Hồng đo tại Cốc Lếu, thành phố Lào Cai lúc 1 giờ ngày hôm nay (8-12). Chỉ 6 giờ sau đó, mực nước tại đây đã tiếp tục giảm xuống còn 76,18m. Đến 13giờ cùng ngày chỉ 76,15mét. Đây là mức nước thấp nhất kể từ đầu mùa khô đến nay và thấp hơn 73 cm so với mực nước cùng kỳ nhiều năm.
Lợi dụng nước cạn, các đối tượng buôn lậu đã đưa hàng qua biên giới bằng thuyền nhỏ, hoặc lội sông.
Trên sông Hồng và sông Nậm Thi, mực nước cạn kiệt đã gây nhiều khó khăn cho đời sống dân cư dọc theo hai con sông này. Các xã, phường Bình Minh, Xuân Tăng, Vạn Hoà (thuộc thành phố Lào Cai), Sơn Hà, Sơn Hải, Thái Niên (huyện Bảo Thắng) thiếu nước tưới phục vụ sản xuất rau màu vụ đông.
Một số ngư dân sinh sống bằng nghề chài lưới đánh cá cũng phải tạm gác thuyền, lưới chuyển nghề khác kiếm sống. Việc khai thác cát, sỏi trên sông Hồng giảm hẳn do nước cạn, khó hút và vận chuyển.
Sông Hồng và sông Nậm Thi (Lào Cai) cạn kiệt nhất trong hàng trăm năm qua
Lợi dụng mực nước cạn, nhiều chỗ có thể lội qua, đầu nậu và cửu vạn dùng thuyền nhỏ chở hàng qua sông Hồng, thậm chí lội bộ vác hàng qua sông Nậm Thi. Các lực lượng chống buôn lậu trên tuyến biên giới phải “căng mỏng” để tăng cường tuần tra, kiểm soát phòng, chống buôn lậu trên sông đang có chiều hướng gia tăng.
Nổi lên là việc buôn bán nội tạng động vật (lòng, phèo lợn) qua biên giới. Mới đây, Đội QLTT số 1 đã bắt giữ hai vụ, với tổng số 1,4 tấn lòng phèo lợn đã thối hỏng đóng trong những hộp xốp, được tập kết ngay tại bờ sông Nậm Thi ( km 3, quốc lộ 70, thuộc địa bàn TP Lào Cai) để chuẩn bị vượt sông.
Theo ông Lưu Minh Hải, Phó giám đốc Trung tâm khí tượng- thuỷ văn Lào Cai, nguyên nhân khô cạn nước sông Hồng và các sông, suối khác ở thượng nguồn Lào Cai là do năm nay rất ít mưa. Mặt khác, các công trình thuỷ điện cũng ảnh hưởng đến thuỷ văn dòng chảy. Hiện tại, ở Lào Cai có 12 nhà máy thuỷ điện đang hoạt động, với tổng công suất lắp máy 57MW, các hồ chứa đang lưu giữ khoảng 1,4 triệu mét khối nước, còn lại sử dụng đập dâng để phát điện. Cũng do khô hạn, thiếu nước, vào thời điểm này các nhà máy chỉ phát điện đạt từ 23- 28% công suất lắp máy. |
Yên Bái: Lội qua sông cạn, 3 học sinh chết đuối
Đoạn sông Hồng chảy qua địa bàn tỉnh Yên Bái dài trên 110 km, do mực nước năm nay xuống thấp, khiến giữa dòng sông tự dưng nổi lên những bãi bồi.
Cầu Yên Bái trơ chân mố trên bãi cát.
Tranh thủ nước cạn, mới đây 3 học sinh trường THPT Trần Nhật Duật đã lội ra bãi bồi chơi, không may bị sẩy chân. Cả ba em đều tử nạn.
Ông Nguyễn Văn Đức, thôn 6 xã Hợp Minh, TP Yên Bái cho biết: “Tôi sống bằng nghề chài lưới trên đoạn sông này gần 30 năm, nhưng chưa thấy năm nào nước lại cạn và trong như năm nay. Do nước trong vì ít phù sa, việc đánh cá ban ngày như các năm trước không còn, nghề chài lưới trên sông giờ chỉ chờ vào lúc chạng vạng tối và ban mai, may mắn kiếm được vài kg cá đủ nuôi sống; chứ không như dạo trước, ban ngày thả lưới cũng được cả chục kg”.
Nhà thuyền nổi Sông Hồng nằm trơ trên bãi cát.
Cùng với nước cạn, các mố cầu Yên Bái bắc qua sông Hồng cũng trơ cùng trời đất, chỗ hẹp nhất của dòng chảy giờ chỉ còn cỡ trên 30m. Mực nước sông Hồng cạn đã kéo theo mực nước hồ Thác Bà tụt xuống ở mức 53,21 mét, thấp hơn so với cốt nước cùng kỳ năm ngoái và mức nước dự kiến 5 mét, chỉ cách mực nước chết khoảng 7 mét.
Hàng loạt nhà máy và cơ sở sản xuất công nghiệp như: xi măng, chế biến đá vôi trắng, chế biến gỗ rừng trồng... đều lâm nguy do luồng lạch vận chuyển cạn gây khó khăn khi chạy thuyền, tăng chi phí vận chuyển và bốc xếp hàng hóa. Công ty cá tầm phương bắc, đơn vị ứng dụng tiến bộ KHKT mới vào việc nuôi cá tầm trên hồ Thác Bà cũng gặp khó khăn do cốt nước thấp, độ lạnh không bảo đảm cho dù đã kéo các lồng cá ra khu nước sâu hơn.
Mặc dù tình trạng khô hạn, thiếu nước sản xuất đã xảy ra trên địa bàn, nhưng Công ty cổ phần thủy điện Thác Bà vẫn tiến hành xả nước phát điện vì ngoài lý do "chính đáng" là chỉ đạo của ngành dọc, còn một yếu tố nữa ít được nói đến là phát điện vào giờ cao điểm thì sẽ có giá bán cao hơn.
Phú Thọ : Nhiều trạm bơm dừng hoạt động vì không có nước
Ông Phạm Đình Văn, Đài KTTV Khu vực Việt Bắc cho biết: Phú Thọ sẽ phải đối mặt tình trạng khô hạn nghiêm trọng. Hiện mực nước hệ thống các sông và hồ thuỷ điện trên thượng nguồn các sông lớn chảy qua tỉnh Phú Thọ như sông Hồng, sông Lô, sông Đà đang ở mức thấp kỷ lục so với trung bình nhiều năm. Mực nước đo được tại một số trạm thượng nguồn như sông Đà, sông Thao có chỉ số thấp nhất trong lịch sử. Riêng sông Hồng tại Việt Trì mực nước giảm xuống ở mức 5,72m, có những nơi lòng sông bị thu hẹp, chỉ rộng khoảng 20 m. Nhiều người dân cho biết đây là mực nước thấp nhất trong khoảng 10 năm trở lại đây.
Trạm bơm Bản Nguyên, Vĩnh Lại (Lâm Thao) nhiều tháng nay không hoạt động được.
Trước tình hình đó, tỉnh Phú Thọ chỉ đạo ngành nông nghiệp và các địa phương khẩn trương đánh giá hiện trạng nguồn nước hiện có, các công trình thuỷ lợi, khắc phục ngay các sự cố công trình, các thiết bị máy móc bị hư hỏng...
Đồng thời, các địa phương phát động phong trào toàn dân tham gia nạo vét kênh mương để phát huy tối đa khả năng lấy nước và tích nước từ hệ thống các công trình thuỷ lợi. Một trong những biện pháp được tỉnh coi trọng đó là việc tích trữ nước vào các hồ, đập; chống thất thoát, sử dụng hợp lý và tiết kiệm nguồn nước sau khai thác; nghiêm cấm việc sử dụng nước phục vụ sản xuất nông nghiệp vào các mục đích khác.
Sông Hồng đoạn chạy qua xã Vĩnh Lại (Lâm Thao) bị thu hẹp chỉ còn khoảng 20m
Hiện nay, các trạm thuỷ nông trên địa bàn đang theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và nguồn nước các hồ chứa thực hiện việc tích nước hồ và điều tiết hợp lý để đảm bảo an toàn hồ chứa và trữ nước phục vụ sản xuất. Công ty Công ty TNHH nhà nước một thành viên khai thác công trình thuỷ lợi Phú Thọ cũng theo dõi chặt chẽ việc xả nước của các hồ thuỷ điện, phối hợp chặt chẽ với các địa phương để bố trí lịch bơm phù hợp. Tuy nhiên, hiện nay nhiều trạm bơm đã phải dùng hoạt động, hoặc hoạt động cầm chừng vì mực nước sông Hồng xuống thấp.
QUỐC HỒNG, THANH SƠN, NGỌC LONG