Về đi - Vọng phu!
Lòng chung thủy trở thành nhảm nhíTrước thiêng liêng số phận một con người
Về đi - Vọng phu!
Mọi hi vọng đều qua rồi
Người đi không thể về được nữa
Về đi em
Trời quê mình vốn nhiều giông gió
Em và con mỏng manh chống trả thế nào!?
Về đi em
Người đời yêu nhau người ta chờ nhau
Dẫu là đá
Dẫu không còn là đá
Nhưng con em trên tay em đang đói lả.
Em hóa đá vì chồng
Con hóa đá vì ai?
Em hóa đá vì chồng
Con
Hóa
Đá
Vì
Ai...!?
(Bùi Hoàng Tám)
"Về đi - Vọng phu!Mọi hy vọng đều qua rồi". Không ít những người phụ nữ trong chiến tranh và cả sau khi chiến tranh đã kết thúc từ rất lâu đã và vẫn nuôi hy vọng. Biết đâu, biết đâu... Biết đâu sẽ có phép nhiệm màu... Cũng từng đã có người trở về sau nhiều năm báo tử; có người từng đã khóc trước tấm bia mộ của chính mình...Chiến tranh là thế! Lựa lời an ủi động viên người đàn bà đang cố bấu víuvào một niềm hy vọng mơ hồ mới khó khăn làm sao: "Người đi không thểvề được nữa". Có thế chính tay anh đã băng bó vết thương, khâm liệmcho người bạn phút cuối cùng; có thể chính mắt anh đã nhìn thấy bạn mình tan ra trong ánh chớp của quả đạn pháo. Không ít những người vợ, người mẹ sau cuộc chiến đã tàn tạ, mỏi mòn trong đợi chờ vô vọng.
"Về đi em! Trời quê mình vốn nhiều giông gió" - Lúc binh biến, đàn bà phải một mình đối mặt với bão giông đã đành một nhẽ. Anh ấy không thể về được nữa. "Em và con mỏng manh chống trả thế nào? "Những người đàn bà bản lĩnh đã gồng mình lên thêm một lần nữa, trở thành chỗ dựa cho những đứa con. Trong giai đoạn chiến tranh, rất nhiều đứa trẻ lớn lên trong căn nhà không có đàn ông. Lý lịch trích ngang phần nghề nghiệp của cha: Liệt sỹ. Can đảm lên "Vọng phu", đừng mong manh sương gió. Về đi! Còn xóm làng, gia đình, họ mạc. Mọi người sẽ thay anh ấy bảo bọc mẹ con em.
"Người đời yêu nhau người ta chờ nhau". Ở đời yêu nhau, đợi chờ nhau là lẽ đương nhiên. Trong chiến tranh càng cần đợi nhau. Lòng chung thủy là chỗ dựa cho người lính nơi hòn tên mũi đạn. Nhà thơ Simonov đã viết: "Em ơi đợi anh về - Đợi anh hoài em nhé - Mưa có rơi dầm dề - Ngày có dài lê thê - Thì em ơi gắng đợi".Ngày tiễn đưa các cha các chú đi bộ đội, các mẹ các cô đã chép tặng nhau những câu thơ như thế. Nhưng tiếng súng đã ngưng từ lâu. Nếu ai đó đã không thể trở về nghĩa là anh ấy đã tan vào hư vô.
Em hóa đá vì chồng
Con hóa đá vì ai?
Em hóa đá vì chồng
Con
Hóa
Đá
Vì
Ai...!?
Cách ngắt nhịp câu thơ cuối cùng như tiếng vọng đập vào đá núi rồi dội ngược trở đi trở lại. Bám riết, đeo đẳng. "Con hóa đá vì ai?" Em lầm lẫn mất rồi Vọng phu ơi. Em có thể hóa đá chờ chồng, nhưng không thể bắt con mình hóa đá chờ cha. Con là sự nối dài của chúng ta trên cõi đời này. Em phải sống để cho con được sống.
Lòng chung thủy trởthành nhảm nhí
Trước thiêng liêng số phận một con người
Xin đừng ai lấy Tô Thị ra làm thước đo cho sự thủy chung. Đừng chất thêm gánh nặng cô đơn lên đôi vai của những người phụ nữ nước tôi mấy ngàn đời nuôi con - chờ chồng đánh giặc. Và xin được khắc hai câu thơ cuối cùng của Bùi Hoàng Tám lên vách núi Tam Thanh:
Emhóa đá vì chồngCon
Hóa
Đá
Vì
Ai...!?