Sáng 9/6/2011 (theo giờ Việt Nam), Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc đã tổ chức Hội nghị cấp cao về HIV/AIDS, một hội nghị quan trọng đánh dấu 30 năm cuộc chiến chống HIV/AIDS và 10 năm thực hiện Tuyên bố cam kết về HIV/AIDS.
Căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS không chỉ ảnh hưởng đến sức khoẻ, sự phát triển giống nòi của loài người mà còn gây ra nhiều thách thức đối với tình hình an ninh và sự phát triển bền vững về kinh tế-xã hội của tất cả các quốc gia trên thế giới. Cho đến nay, mặc dù đã đạt được những thành công nhất định trong cuộc chiến chống HIV/AIDS nhưng nhân loại vẫn chưa có khả năng ngăn chặn được tốc độ lây lan HIV/AIDS ở cấp độ toàn cầu.
Tại Việt Nam sự gia tăng của số người nhiễm HIV/AIDS là 0,26% dân số. Số người tử vong liên quan đến căn bệnh thế kỷ đã giảm từ hơn 6.000 người/năm xuống 2.500 người/năm trong 2 năm qua. Qua phân tích các trường hợp nhiễm HIV cho thấy: Độ tuổi bị nhiễm HIV cao nhất là ở nhóm tuổi 20 -29, nam giới chiếm đa số. Đối tượng bị nhiễm chủ yếu hiện nay là những người nghiện chích ma túy (60%) song tỷ lệ lây nhiễm qua đường tình dục đang gia tăng. Kết quả giám sát trọng điểm tại 21 tỉnh, cho thấy tỷ lệ nhiễm HIV đang tiếp tục gia tăng trong nhóm nghiện chích ma túy, mại dâm, người mắc STD ( các bệnh lây truyền qua đường tình dục) và bắt đầu gia tăng trong nhóm tân binh, phụ nữ có thai. Điều đó chứng tỏ HIV có xu hướng đang lan dần vào cộng đồng.
Vậy HIV/AIDS là gì?
HIV là virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch ở người, có nghĩa là nếu bạn nhiễm phải virus HIV, khả năng chống bệnh tật của bạn sẽ bị suy yếu. Đó là vì cơ thể bạn có hệ thống miễn dịch (hệ thống các bạch cầu) chống lại các vi khuẩn, virus, vi sinh vật... gây bệnh có trong môi trường để duy trì sự sống. Virus HIV chui vào cư trú bên trong các bạch cầu chỉ huy, lợi dụng bạch cầu để sinh sôi và sau đó tiêu diệt bạch cầu. Đến khi đa số bạch cầu bị tiêu diệt thì cơ thể không còn khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh dẫn đến chết người.
Sự phá hoại này diễn ra trong thời gian dài. Do vậy, nếu nhiễm HIV thì trong vòng 10 năm bạn vẫn thấy khỏe mạnh bình thường, người khác nhìn không biết, bản thân bạn cũng không biết mình đang mang mầm bệnh. Bạn có thể vô tình truyền HIV cho người khác. Sau thời gian này, bạn phát bệnh...
AIDS là giai đoạn cuối cùng của quá trình nhiễm HIV được thể hiện bởi các bệnh nhiễm trùng cơ hội, ung thư và các bệnh liên quan đến rối loạn miễn dịch dẫn đến tử vong. Từ khi phát bệnh AIDS đến lúc chết chỉ vài tháng hoặc nhiều nhất là hai năm.
Khi mới phát bệnh AIDS, bệnh nhân thường sụt cân nhiều, ho kéo dài, tiêu chảy, sốt, sưng hạch, ra mồ hôi đêm, đau họng, lở, có nốt trên da... Đến giai đoạn AIDS toàn phần, người bệnh có thể mắc nhiều bệnh như lao, viêm phổi, bệnh đường ruột, các bệnh phụ khoa... đây là các bệnh cơ hội. Tuy nhiên, chính chúng là thủ phạm đưa bạn đến cái chết.
HIV lây nhiễm như thế nào? Cách phòng chống lây nhiễm?
HIV lây truyền qua ba con đường: Tình dục, đường máu và mẹ truyền sang con (Lúc mang thai, khi sinh hoặc khi cho con bú).
HIV lây truyền qua đường tình dục:
Trong khi giao hợp sẽ tạo ra rất nhiều vết xước nhỏ mà mắt thường không thể nhìn thấy được. HIV có rất nhiều trong tinh dịch và dịch âm đạo sẽ thông qua các vết xước này để đột nhập vào cơ thể. Những kiểu giao hợp gây nhiều xây xước (qua đường hậu môn) sẽ rất dễ bị nhiễm HIV.
Để phòng chống lây truyền HIV qua đường tình dục, cần thực hiện lối sống lành mạnh, quan hệ thủy chung một vợ một chồng hoặc chỉ quan hệ tình dục với một bạn tình duy nhất; sử dụng bao cao su đúng phương pháp, ngay từ đầu và trong suốt thời gian giao hợp để phòng lây nhiễm HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
HIV lây truyền qua đường máu:
Virus HIV lây truyền qua đường máu do: Truyền máu không được sàng lọc HIV; các dụng cụ tiêm chích qua da không được vô khuẩn như dùng bơm kim tiêm, kim xăm, kim xâu tai và các dụng cụ sắc nhọn khác. Người nghiện ma tuý dùng bơm kim tiêm chung; người chăm sóc bệnh nhân AIDS có nguy cơ bị lây nhiễm HIV qua các vết hở rỉ nước khi tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch sinh học của người bệnh hoặc bị kim tiêm đâm phải tay, dao kéo cứa phải tay… do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.
Để phòng chống lây truyền HIV qua đường máu, cần bảo đảm 100% các chai máu được sàng lọc HIV trước khi truyền, cũng như kiểm tra tình trạng nhiễm HIV của những người cho máu trước khi lấy máu; khi thực hiện tiêm chích, châm cứu, các thủ thuật qua da, thực hiện thụ tinh nhân tạo… Tuyệt đối phòng ngừa hiện tượng lây chéo xảy ra trong chăm sóc dịch vụ y tế.
HIV lây truyền từ mẹ sang con:
Chúng ta đều biết rằng, một trong ba đường lây truyền HIV chủ yếu là truyền từ người mẹ sang người con qua bánh rau khi có thai, qua máu và dịch âm đạo khi chuyển dạ đẻ, qua sữa khi cho con bú.
Khả năng người phụ nữ nhiễm HIV có thai có thể truyền HIV cho con là 20-30%. Phụ nữ nhiễm HIV nếu có thai sẽ bị biến chuyển thành bệnh AIDS nhanh hơn những người khác.
Để phòng, chống lây truyền HIV từ mẹ sang con, mỗi nữ thanh niên trong độ tuổi sinh đẻ cần biết nguy cơ bị lây nhiễm HIV của phụ nữ để áp dụng các biện pháp dự phòng, thực hiện các hành vi an toàn; trước khi kết hôn, trước khi định có thai nên đi xét nghiệm HIV để được tư vấn; khi đã nhiễm HIV, tốt nhất không nên có thai, nếu đã có thai nên phá thai sớm.
Hiện nay, mặc dù việc nghiên cứu vacxin đã có sự tiến triển, nhưng tất cả vẫn còn trong thời gian thử nghiệm. Về thuốc chống thì chưa có loại nào trị được HIV, chỉ có một số thuốc làm chậm thì sự sinh sôi của nó, nhưng chi phí điều trị bằng loại thuốc này rất đắt (khoảng 10.000-20.000 USD/người/năm). Vì thế hãy sống lành mạnh "Vì cuộc sống của bạn, vì hạnh phúc của những người yêu thương bạn”